Samenstelling
Buprenorfine (als hydrochloride) Diverse fabrikanten
- Toedieningsvorm
- Tablet voor sublinguaal gebruik
- Sterkte
- 2 mg, 8 mg
Uitleg symbolen
XGVS | Dit geneesmiddel is niet opgenomen in het geneesmiddelen vergoedings systeem (GVS). |
OTC | 'Over the counter', dit geneesmiddel is een zelfzorgmiddel. |
Bijlage 2 | Aan de vergoeding van dit geneesmiddel zijn bepaalde voorwaarden verbonden, die zijn vermeld op bijlage 2 van de Regeling zorgverzekering. |
Aanvullende monitoring | Dit geneesmiddel is onderworpen aan aanvullende monitoring. Extra aandacht wordt gevraagd voor onverwachte bijwerkingen. Meldt u dit via het meldformulier van het Lareb. |
Samenstelling
Bunalict Sandoz bv
- Toedieningsvorm
- Tablet voor sublinguaal gebruik '2/0,5'
Bevat per tablet: buprenorfine 2 mg (als hydrochloride), naloxon 0,5 mg (als hydrochloridedihydraat).
- Toedieningsvorm
- Tablet voor sublinguaal gebruik '8/2'
Bevat per tablet: buprenorfine 8 mg (als hydrochloride), naloxon 2 mg (als hydrochloridedihydraat).
Buprenorfine/naloxon Diverse fabrikanten
- Toedieningsvorm
- Tablet voor sublinguaal gebruik '2/0,5'
Bevat per tablet: buprenorfine 2 mg (als hydrochloride), naloxon 0,5 mg (als hydrochloridedihydraat).
- Toedieningsvorm
- Tablet voor sublinguaal gebruik '8/2'
Bevat per tablet: buprenorfine 8 mg (als hydrochloride), naloxon 2 mg (als hydrochloridedihydraat).
Libroxar Laboratoires SMB S.A.
- Toedieningsvorm
- Tablet voor sublinguaal gebruik '2/0,5'
Bevat per tablet: buprenorfine 2 mg (als hydrochloride), naloxon 0,5 mg (als hydrochloridedihydraat).
- Toedieningsvorm
- Tablet voor sublinguaal gebruik '8/2'
Bevat per tablet: buprenorfine 8 mg (als hydrochloride), naloxon 2 mg (als hydrochloridedihydraat).
Suboxone Indivior Europe Limited
- Toedieningsvorm
- Tablet voor sublinguaal gebruik '2/0,5'
Bevat per tablet: buprenorfine 2 mg (als hydrochloride), naloxon 0,5 mg (als hydrochloridedihydraat).
- Toedieningsvorm
- Tablet voor sublinguaal gebruik '8/2'
Bevat per tablet: buprenorfine 8 mg (als hydrochloride), naloxon 2 mg (als hydrochloridedihydraat).
Zubsolv XGVS Accord Healthcare bv
- Toedieningsvorm
- Tablet voor sublinguaal gebruik '1,4/0,36'
Bevat per tablet: buprenorfine 1,4 mg (als hydrochloride), naloxon 0,36 mg (als hydrochloridedihydraat).
- Toedieningsvorm
- Tablet voor sublinguaal gebruik '2,9/0,71'
Bevat per tablet: buprenorfine 2,9 mg (als hydrochloride), naloxon 0,71 mg (als hydrochloridedihydraat).
- Toedieningsvorm
- Tablet voor sublinguaal gebruik '5,7/1,4'
Bevat per tablet: buprenorfine 5,7 mg (als hydrochloride), naloxon 1,4 mg (als hydrochloridedihydraat).
- Toedieningsvorm
- Tablet voor sublinguaal gebruik '8,6/2,1'
Bevat per tablet: buprenorfine 8,6 mg (als hydrochloride), naloxon 2,1 mg (als hydrochloridedihydraat).
- Toedieningsvorm
- Tablet voor sublinguaal gebruik '11,4/2,9'
Bevat per tablet: buprenorfine 11,4 mg (als hydrochloride), naloxon 2,9 mg (als hydrochloridedihydraat).
Uitleg symbolen
XGVS | Dit geneesmiddel is niet opgenomen in het geneesmiddelen vergoedings systeem (GVS). |
OTC | 'Over the counter', dit geneesmiddel is een zelfzorgmiddel. |
Bijlage 2 | Aan de vergoeding van dit geneesmiddel zijn bepaalde voorwaarden verbonden, die zijn vermeld op bijlage 2 van de Regeling zorgverzekering. |
Aanvullende monitoring | Dit geneesmiddel is onderworpen aan aanvullende monitoring. Extra aandacht wordt gevraagd voor onverwachte bijwerkingen. Meldt u dit via het meldformulier van het Lareb. |
Advies
Voor buprenorfine als substitutiebehandeling voor opioïdverslaving is geen advies vastgesteld over de plaats in de medicamenteuze behandeling.
Advies
Voor de behandeling van opioïdverslaving met substitutietherapie wordt de keuze voor methadon dan wel buprenorfine/naloxon op individuele basis gemaakt. Bij de groep stabiele verslaafden met minimale risico’s op terugval en veel kans op resocialisatie in de maatschappij kan buprenorfine/naloxon gebruikt worden. Buprenorfine/naloxon heeft hierbij het voordeel van een geringe dempende werking op cognitieve functies. Daarnaast is het geïndiceerd bij overgevoeligheid voor methadon.
Indicaties
- Substitutiebehandeling voor sterke opioïdverslaving, in het kader van een uitgebreide behandeling op medisch, sociaal en psychologisch vlak. De behandeling is bestemd voor gebruik bij volwassenen en adolescenten vanaf 16 jaar, die erin toegestemd hebben behandeld te worden voor hun opioïdenverslaving.
Indicaties
Substitutiebehandeling voor opioïdverslaving, binnen een kader van medische, sociale en psychologische behandeling. De toevoeging van naloxon is bedoeld om intraveneus misbruik te ontmoedigen. De behandeling is bedoeld voor volwassenen en adolescenten ouder dan 15 jaar die hebben ingestemd met een behandeling van hun verslaving.
Doseringen
Start de behandeling pas als er objectieve en duidelijke tekenen van ontwenning zijn, zie ook de rubriek Waarschuwingen/ voorzorgen.
Aan het begin van de behandeling wordt dagelijkse verstrekking aanbevolen. Geef zonodig bij een stabiele toestand als dit kan een dosis voor max. 7 dagen mee.
Substitutiebehandeling bij opioïdverslaving
Volwassenen
Uitsluitend sublinguaal gebruiken. Begindosering: varieert van 0,8–4 mg 1×/dag; omdat er echter uitsluitend sublinguale tabletten van 2 en 8 mg op de Nederlandse markt zijn, is met dit preparaat alleen een begindosis van 2 mg mogelijk. Bij gelijktijdig gebruik van methadon, eerst de dosering methadon verminderen tot max. 30 mg/dag. Onderhoudsdosering: varieert per individu en wordt bepaald door ophoging van de begindosering totdat de minimale werkzame dosering is vastgesteld; maximale dosering is 32 mg per dag. Na een voldoende lange periode van stabilisatie, de dosering geleidelijk afbouwen.
Toediening: De tablet onder de tong houden totdat deze opgelost is,. dit is gewoonlijk na 5–10 min.
Doseringen
Let op! Behandeling pas beginnen als er objectieve en duidelijke tekenen van onthouding zijn. Bij gebruik van heroïne of kortwerkende opioïden de behandeling niet eerder starten dan 6 uur na het laatste opioïdgebruik. Bij gebruik van methadon eerst de dosering methadon verminderen tot max. 30 mg/dag en de behandeling niet eerder starten dan 24 uur na het laatste dosis methadon.
Minimaliseer de kans op verkeerd gebruik, misbruik en recreatief gebruik door passende maatregelen te nemen bij het voorschrijven en verstrekken van buprenorfine, bijvoorbeeld door het vermijden van vroeg in de behandeling uitschrijven van meerdere herhalingsrecepten en door het maken van vervolgafspraken met een klinische monitoring die past bij de behoeften van de patiënt. Schrijf zoveel mogelijk de dosering in 1 tablet per dag voor, om de kans op doorverkopen te verkleinen.
Tijdens de inductie wordt toediening onder toezicht aanbevolen, om de juiste plaatsing onder de tong zeker te stellen en de klinische respons te beoordelen.
Let op! Zubsolv is niet onderling uitwisselbaar met andere tabletten voor sublinguaal gebruik, vanwege een hogere biologische beschikbaarheid. Bij omzetting van of naar andere sublinguale tabletten kan een dosisaanpassing nodig zijn.
Opioïdverslaving
Volwassenen en adolescenten (≥ 15 jaar)
Bunalict en Libroxar: Begindosering (inductie): 2 mg buprenorfine (1 smelttabletten buprenorfine/naloxon 2 mg/0,5 mg). Op dag 1 zo nodig tot 2× herhalen, om onthoudingsverschijnselen zoveel mogelijk te beperken.
Suboxone en generiek: Begindosering (inductie): 4 mg buprenorfine (2 smelttabletten buprenorfine/naloxon 2 mg/0,5 mg). Op dag 1 zo nodig tot 2× herhalen, om onthoudingsverschijnselen zoveel mogelijk te beperken.
Zubsolv: Begindosering: 1 tablet van 1.4 mg/0.36 mg of 2.9 mg/0.71 mg per dag. Geef zo nodig op dag 1 nog één extra tablet van 1.4 mg/0.36 mg of 2.9 mg/0.71 mg, om onthoudingsverschijnselen zoveel mogelijk te beperken.
Onderhoudsdosering (stabilisatie): Snel optitreren tot een adequate onderhoudsdosis, die de patiënt in behandeling houdt en de effecten van opioïdenontwenning onderdrukt. Herbeoordeel de patiënt op geleide vande klinische en psychologische status.) De maximale dosering is 24 mg 1×/dag (voor Bunalict, Suboxone, Libroxar en generiek) of 17,2 1×/dag (voor Zubsolv). Het kan nodig zijn periodiek te stabiliseren op een nieuwe onderhoudsdosering, afhankelijk van veranderde behoeften.
Onderhoudsdosering (interval verlengen): Na een voldoende lange periode van stabilisatie kan het aantal toedieningen eventueel afgebouwd worden tot om de dag, waarbij de individuele dosis verdubbeld wordt. Bij sommige patiënten kan het aantal toedieningen worden afgebouwd tot 3×/week en wordt eenmaal een drievoudige dosis toegediend (bv. op vrijdag) en tweemaal een dubbele dosis (bv. op maandag en woensdag); op de tussenliggende dagen wordt geen dosis gegeven. Bij deze hogere dagdosering blijft de maximale dagelijkse dosis zoals beschreven bij stabilisatie.
Onderhoudsdosering (afbouwen): Na een voldoende lange periode van stabilisatie kan in overleg met de patiënt de dosering geleidelijk worden afgebouwd of zelfs gestaakt. Monitor de patiënt na staken vanwege een mogelijke terugval.Als een lagere dosis dan 2 mg buprenorfine (voor Bunalict, Suboxone, Libroxar en generiek) of 0,4 mg buprenorfine (voor zubsolv) vereist is kan gekozen worden voor monotherapie met laaggedoseerd buprenorfine.
Verminderde leverfunctie: Bij milde tot matige leverfunctiestoornis: met lagere doses beginnen en zorgvuldig ophogen. Gecontra-indiceerd bij een ernstige leverfunctiestoornis. Zie ook de rubriek Waarschuwingen en voorzorgen.
Verminderde nierfunctie: dosisaanpassing is niet nodig. Wees wel voorzichtig bij ernstige nierfunctiestoornis (creatinineklaring < 30 ml/min).
Toediening: De tablet (zonder slikken) onder de tong houden totdat hij opgelost is. De dosis kan in 1 of 2 porties worden toegediend. De tweede portie direct na het oplossen van de eerste toedienen.
Bijwerkingen
Gerelateerd aan ontwenningsverschijnselen: buikpijn, diarree, spierpijn, angst, zweten.
Zeer vaak (> 10%): slapeloosheid, asthenie. Ontwenningssyndroom.
Vaak (1-10%): angst, agitatie, depressie, vijandigheid, nervositeit, duizeligheid, hypertonie, migraine, paresthesie, slaperigheid, hoofdpijn, verminderd denkvermogen, paranoia. ECG-abnormaliteiten (QT-prolongatie), syncope, hartkloppingen, orthostatische hypotensie, vasodilatatie. Bronchitis, infectie bv. influenza, faryngitis, rinitis, hoest, dyspneu. Lymfadenopathie. Rinorroe, traanstoornis, mydriase. Obstipatie, diarree, misselijkheid, braken, verminderde eetlust, buikpijn, droge mond, dyspepsie. Abnormaal zweten, huiduitslag, rugpijn, gewrichtspijn, rillingen, perifeer oedeem, koorts. Dysmenorroe.
Soms (0,1-1%): levernecrose, hepatitis, hepatische encefalopathie. Ademhalingsdepressie. Hallucinaties.
Zeer zelden (< 0,01%): anafylactische shock, angioneurotisch oedeem, bronchospasme.
Verder zijn gemeld: afhankelijkheid, urineretentie, neonataal geneesmiddelonttrekkingssyndroom, bijwerkingen gerelateerd aan i.v. misbruik.
Bijwerkingen
Zeer vaak (> 10%): slapeloosheid, obstipatie, misselijkheid, hyperhidrose, hoofdpijn. Abstinentiesyndroom.
Vaak (1-10%): griep, infectie, faryngitis, rinitis. Angst, nervositeit, abnormale gedachten, depressie, verminderd libido. Slaperigheid, duizeligheid, migraine, paresthesie, hypertonie. Hypertensie, vasodilatatie. Hoest. Braken, dyspepsie, diarree, buikpijn, flatulentie. Gestoorde leverfunctie. Huiduitslag, jeuk, urticaria. Spierpijn, gewrichtspijn, rugpijn, spierspasmen. Asthenie, pijn op de borst, koude rillingen, koorts, malaise, pijn, perifeer oedeem. Impotentie, erectiestoornis. Letsel. Gewichtsvermindering.
Soms (0,1-1%): anemie, trombocytopenie, leukocytose, leukopenie, lymfadenopathie. Overgevoeligheid. Hyperglykemie, hypoglykemie, hyperlipidemie, verminderde eetlust. Depersonalisatie, abnormaal dromen, agitatie, vijandigheid, apathie, euforie. Amnesie, spraakstoornis, insult, tremor, hyperkinesie. Miose, conjunctivitis. Myocardinfarct, angina pectoris, bradycardie, palpitatie, tachycardie, hypotensie, Hitteberoerte, hypothermie. Dyspneu, astma, geeuwen. Ulceratieve stomatitis, tongverkleuring. Exfoliatieve dermatitis, acne, huidknobbels, alopecia, droge huid. Artritis. Hematurie, niersteen, verhoogde creatininewaarde, albuminurie, dysurie, urineretentie. Ejaculatiestoornis, amenorroe, menorragie, metrorragie, urineweginfectie, vaginale infectie.
Verder zijn gemeld: anafylactische shock, angio-oedeem, hallucinatie, (acute) hepatitis, geelzucht, levernecrose, hepatorenaal syndroom, hepatische encefalopathie, syncope, vertigo, orthostatische hypotensie, bronchospasme, ademhalingsdepressie, neonataal abstinentiesyndroom, verhoogde transaminasen.
Meer informatie
Interacties
Vermijd gelijktijdig gebruik met alcohol; alcohol verhoogt het sedatieve effect van buprenorfine.
Gelijktijdig gebruik met benzodiazepinen of aanverwante middelen kan leiden tot ademhalingsdepressie, diepe sedatie, coma en dood; dosis en duur van gelijktijdig gebruik moeten beperkt worden, vermijd de combinatie bij kans op misbruik. Het gebruik van een ander opioïd of andere centraal depressieve stoffen (zoals anaesthetica, antipsychotica, anxiolytica, hypnotica en sedativa) en cimetidine kan de depressieve werking op het centrale zenuwstelsel versterken (versterkte sedering, ademhalingsdepressie). Vermijd het gelijktijdig of korter dan twee weken tevoren gebruiken van MAO-remmers.
Bij combinatie met een opioïd kan pijnstilling moeilijk te bereiken zijn; ook is er kans op overdosering van het opioïd, met name bij pogingen om de partieel agonistische effecten van buprenorfine tegen te gaan, of wanneer de plasmaspiegel van buprenorfine eerder afneemt dan die van het opioïd.
Combinatie met naltrexon kan een plotselinge aanval van opioïde-ontwenningsverschijnselen veroorzaken.
Combinatie met andere serotonerge middelen, zoals MAO-remmers, SSRI's, SNRI's of tricyclische antidepressiva kan leiden tot het serotoninesyndroom. Symptomen kunnen zijn: veranderingen in de mentale toestand, autonome instabiliteit, neuromusculaire afwijkingen en/of gastro-intestinale symptomen. Volg de patiënt nauwlettend, met name aan het begin van de behandeling en bij dosisverhoging. Bij vermoeden op serotoninesyndroom de dosering verlagen of behandeling staken.
Buprenorfine wordt voor ca. 30% gemetaboliseerd door CYP3A4; krachtige remmers van CYP3A4 zoals ketoconazol, macrolide-antibiotica en de proteaseremmer ritonavir kunnen de plasmaspiegel van buprenorfine verhogen; gelijktijdig gebruik met CYP3A4-inductoren, zoals fenobarbital, carbamazepine, fenytoïne en rifampicine kan de plasmaspiegel verlagen. Zorgvuldige monitoring en zo nodig dosisaanpassing is nodig.
Bij gelijktijdig gebruik van andere potentiële hepatotoxische geneesmiddelen kan acute leverschade optreden.
Interacties
Combinatie met een opioïd-antagonist (zoals naltrexon of nalmefeen), die het effect van buprenorfine kan blokkeren, is gecontra-indiceerd, vanwege de kans op een versnelde en plotselinge aanval van langdurige en hevige ontwenningsverschijnselen.
Niet gelijktijdig gebruiken met alcohol (-bevattende geneesmiddelen). Wees voorzichtig met gelijktijdig gebruik met andere opioïden, benzodiazepinen of andere centraal dempende middelen (zoals anesthetica, antipsychotica, anxiolytica, hypnotica en sedativa) en cimetidine, vanwege de mogelijkheid van versterkte sedering en fatale ademhalingsdepressie. Controleer nauwlettend op symptomen van ademhalingsdepressie. Beperk de dosis en duur van sedatieve geneesmiddelen.
Bij toediening van een volledige opioïd-agonist bestaat de kans op onvoldoende pijnbestrijding en daardoor overdosering van de volledige agonist, bijvoorbeeld wanneer de plasmaspiegel van buprenorfine afneemt.
Gelijktijdig gebruik met andere serotonerge geneesmiddelen (zoals MAO-remmers, SSRI's SNRI's, TCA's) verhoogt het risico op het serotoninesyndroom, wat levensbedreigend kan zijn. Bij gelijktijdig gebruik, met name bij de start en bij elke dosisverhoging, de patiënt nauwlettend controleren op veranderingen in mentale status, autonome instabiliteit, neuromusculaire abnormaliteiten en gastro-intestinale symptomen. Overweeg bij vermoeden van een serotoninesyndroom, afhankelijk van de ernst, een dosisverlaging of staken van de behandeling.
Gelijktijdig gebruik met MAO-remmers kan het effect van opioïden versterken.
Buprenorfine wordt voor ca. 30% gemetaboliseerd door CYP3A4; krachtige remmers van CYP3A4 (zoals ketoconazol, itraconazol, macrolide antibiotica, ritonavir) kunnen de plasmaspiegel van buprenorfine verhogen en krachtige CYP3A4-inductoren (zoals fenobarbital, carbamazepine, fenytoïne, rifampicine) kunnen de plasmaspiegel verlagen. Een dosisaanpassing kan nodig zijn.
Zwangerschap
Buprenorfine passeert de placenta.
Teratogenese: Er zijn relatief weinig gegevens over gebruik van buprenorfine tijdens de zwangerschap bij de mens; die laten geen kanstoename van congenitale afwijkingen zien. Bij dieren is reproductietoxiciteit gebleken.
Farmacologisch effect: Chronisch gebruik tijdens het 3e trimester kan leiden tot ontwenningsverschijnselen (bv. hypertonie, agitatie, myoclonus of convulsies) bij de pasgeborene. Buprenorfine lijkt een kleiner risico te geven op neonatale onthoudingsverschijnselen dan methadon. Aan het eind van de zwangerschap kan buprenorfine ademhalingsdepressie bij de neonaat veroorzaken, óók na korte toedieningsperiode. Houd rekening met de lange halfwaardetijd van buprenorfine.
Advies: Alleen op strikte indicatie gebruiken, kortdurend en in een zo'n laag mogelijke dosering.
Zwangerschap
Teratogenese: Bij de mens, onvoldoende gegevens. Bij dieren is reproductietoxiciteit gebleken.
Farmacologisch effect: Aan het eind van de zwangerschap kan buprenorfine ademhalingsdepressie bij neonaten induceren, ook na korte toedieningsperiode: overweeg neonatale monitoring gedurende verscheidene dagen aan het eind van de zwangerschap. Langetermijntoediening tijdens het 3e trimester kan een abstinentiesyndroom bij pasgeborenen veroorzaken (met bv. hypertonie, tremoren, agitatie, myoclonus of convulsies).
Advies: Alleen op strikte indicatie gebruiken. Indien de zwangerschap tijdens de behandeling ontstaat, overschakeling op buprenorfine monotherapie overwegen.
Overig: Hoge doseringen bij dieren verminderden de vrouwelijke vruchtbaarheid.
Lactatie
Overgang in de moedermelk: Ja; metabolieten: ja.
Farmacologisch effect: mogelijk. De concentratie in de moedermelk is echter laag en de orale absorptie gering. De concentratie in de moedermelk is laag en de opname vanuit het maag-darmkanaal gering. De blootstelling van de neonaat is daarom naar verwachting beperkt.
Overig: Opioïden kunnen de toeschietreflex verminderen.
Advies: Het gebruik van dit geneesmiddel is waarschijnlijk veilig.
Lactatie
Overgang in de moedermelk: Ja, buprenorfine en metabolieten. Naloxon onbekend.
Farmacologisch effect: Buprenorfine kan ademhalingsdepressie bij de zuigeling veroorzaken.
Overig: Bij dieren werd de lactatie geremd.
Advies: Gebruik ontraden of borstvoeding staken.
Contra-indicaties
- ernstige respiratoire insufficiëntie;
- ernstige leverinsufficiëntie (de plasmaspiegel van buprenorfine neemt aanzienlijk toe);
- alcoholisme of delirium tremens;
- leeftijd < 16 j.
Zie ook de rubriek Lactatie.
Contra-indicaties
- ernstige respiratoire insufficiëntie;
- ernstige leverinsufficiëntie (de plasmaspiegels van buprenorfine en naloxon nemen sterk toe);
- acuut alcoholisme of delirium tremens.
Zie voor meer contra-indicaties de rubriek Interacties.
Waarschuwingen en voorzorgen
Gebruik bij kinderen onder de 16 jaar is gecontra-indiceerd vanwege gebrek aan gegevens. Wees voorzichtig bij jongeren van 16 jaar en ouder.
Voorafgaand aan de behandeling:
- stel vast of het gebruikte opioïd lang- of kortwerkend is, hoeveel tijd verstreken is sinds het laatste opioïdgebruik en wat de mate van afhankelijkheid is;
- controleer de leverfunctie en documenteer de virale hepatitisstatus.
Controleer ook tijdens de behandeling regelmatig de leverfunctie bij de patiënt. Acute leverschade kan optreden, vooral bij reeds bestaande leveraandoeningen, infectie met het hepatitis B- of hepatitis C-virus, gelijktijdig gebruik van andere potentiële hepatotoxische geneesmiddelen en aanhoudend drugsgebruik. Controleer op symptomen van overdosering door verhoogde buprenorfinespiegels. Bij optreden van levernecrose of geelzucht de behandeling staken indien de klinische toestand van de patiënt dit toelaat.
Start de behandeling met buprenorfine pas wanneer duidelijke ontwenningsverschijnselen zichtbaar zijn, bijvoorbeeld lichte tot matige ontwenningsverschijnselen op de COWS-onthoudingsschaal. Als het wordt toegediend wanneer er nog opioïden aan de µ-receptor zijn gebonden, verdringt buprenorfine deze van de receptor en veroorzaakt het hevige ontwenningsverschijnselen, met name indien toegediend binnen 6 uur na de laatste inname van heroïne of binnen 24 uur van methadon. Bij overstappen van methadon op buprenorfine, eerst de methadondosis afbouwen tot ≤ 30 mg/dag.
Bij een ernstig gestoorde nierfunctie (creatinineklaring < 30 ml/min) kan een dosisaanpassing nodig zijn.
Wees verder zeer voorzichtig bij comorbiditeit als: cardiovasculaire aandoeningen, hypotensie, verminderde ademhalingsfunctie (zoals bij COPD, astma, cor pulmonale, verminderde ademhalingsreserve, hypoxie, hypercapnie, slaapapneu, bestaande ademhalingsdepressie of kyfoscoliose), craniaal trauma, verhoogde cerebrospinale druk, convulsieve aandoeningen, prostaathypertrofie, ureterstenose, hypothyroïdie, onbehandeld myxoedeem, bijnierschorsinsufficiëntie, toxische psychose, galwegaandoeningen en -stenen, pancreatitis. Extra controle is nodig bij (verdenking van) ECG-abnormaliteiten (verlengd QT-interval) en elektrolytstoornissen (vooral hypokaliëmie), bradycardie en behandeling met klasse I en III anti-aritmica. Opioïden kunnen de cerebrospinale druk verhogen en de convulsiedrempel verlangen, en de intracholedochale druk verhogen.
Opioïden kunnen miose en veranderingen in het bewustzijnsniveau en de perceptie van pijn veroorzaken. Dit kan de evaluatie van de patiënt verstoren en de diagnose en beloop van een bijkomende aandoening verhullen.
Fatale ademhalingsdepressie is gemeld, met name bij combinatie met benzodiazepinen, alcohol of andere opioïden, maar ook na per ongeluk innemen door kinderen of niet-afhankelijke volwassenen. Controleer zorgvuldig op symptomen van ademhalingsdepressie en sedatie.
Opioïden kunnen centrale slaapapneu (CSA) en hypoxemie geven. Overweeg bij CSA de totale dosis opioïden te verlagen.
Neem maatregelen om misbruik van buprenorfine te voorkomen door bijvoorbeeld follow-up bezoeken.
De veiligheid en effectiviteit bij een leeftijd boven de 65 jaar zijn niet vastgesteld, wees voorzichtig bij oudere en verzwakte patiënten.
Dit middel kan invloed hebben op de rijvaardigheid en het vermogen om machines te bedienen. Raadpleeg ‘Rij Veilig met Medicijnen’ van het IVM.
Waarschuwingen en voorzorgen
Pijn als ziektesymptoom kan worden gemaskeerd.
Onthoudingsverschijnselen: Als buprenorfine wordt toegediend wanneer er nog opioïden aan de µ-receptor zijn gebonden, verdringt buprenorfine deze van de receptor en veroorzaakt het hevige onthoudingsverschijnselen ('precipitated withdrawal') met name indien toegediend binnen 6 uur na de laatste inname van heroïne of het kortwerkende opioïd of binnen 24 uur van methadon. Bij overstappen van methadon op buprenorfine moet de methadondosis daarom eerst afgebouwd worden tot ≤ 30 mg/dag. Ook bij suboptimale dosering kunnen onthoudingsverschijnselen optreden.
Hepatotoxiciteit: Voorafgaand aan en tijdens de behandeling de leverfunctie controleren, tevens vóóraf de virale hepatitisstatus beoordelen. Acute leverschade kan optreden, vooral bij reeds bestaande leveraandoeningen, infectie met het hepatitis B- of hepatitis C-virus, alcoholmisbruik, anorexie, gelijktijdig gebruik van andere potentiële hepatotoxische geneesmiddelen en aanhoudend drugsgebruik. Bij gestoorde leverfunctie zijn verhoogde plasmaspiegels van buprenorfine en/of naloxon te verwachten; monitor de patiënt op tekenen van opioïdontwenning, toxiciteit of overdosering. Bij optreden van levernecrose of geelzucht de behandeling staken indien de klinische toestand van de patiënt dit toelaat.
Ademhalingsdepressie: Fatale ademhalingsdepressie is gemeld, vooral bij gelijktijdig gebruik met benzodiazepinen, alcohol of andere opioïden óf bij verkeerd gebruik. Wees voorzichtig bij astma, ademhalingsinsufficiëntie (waaronder COPD, cor pulmonale, hypoxie, hypercapnie, ademhalingsdepressie) of kyfoscoliose.
Slaapgerelateerde ademhalingsstoornis: Opioïden kunnen o.a. centrale slaapapneu (CSA) en slaapgerelateerde hypoxemie veroorzaken. Overweeg bij CSA de totale dosering opioïden te verlagen.
Serotoninesyndroom: Overweeg een dosisverlaging of staken van de behandeling bij een vermoeden van het serotoninesyndroom. Symptomen zijn: veranderde geestelijke toestand, autonome instabiliteit, neuromusculaire afwijkingen, gastro-intestinale symptomen.
Comorbiditeit: Wees voorzichtig bij oudere en/of verzwakte patiënten en bij craniaal trauma, verhoogde craniale druk, voorgeschiedenis van insulten, hypotensie, galwegaandoeningen, pancreatitis, prostaathypertrofie, stenose van de urethra, hypothyroïdie, onbehandeld myxoedeem, bijnierschorsinsufficiëntie.
Onderzoeksgegevens: Gebruik bij kinderen < 15 jaar wordt niet aanbevolen, omdat gegevens over werkzaamheid en veiligheid ontbreken. Bij adolescenten van 15–18 jaar is zorgvuldige monitoring noodzakelijk vanwege een gebrek aan gegevens. Bij ouderen ≥ 65 jaar kan geen dosisaanbeveling gedaan worden, vanwege onvoldoende gegevens.
Overdosering
Zie voor informatie met betrekking tot een vergiftiging met buprenorfine de monografie opioïden via toxicologie.org/opioïden.
Overdosering
Symptomen
Mogelijk fatale ademhalingsdepressie. Andere verschijnselen kunnen zijn: slaperigheid, amblyopie, miose, hypotensie, misselijkheid, braken en spraakstoornissen.
Therapie
Een opioïd-antagonist (naloxon) wordt aanbevolen. Houd rekening met de langere werkingsduur van buprenorfine waardoor een continue infusie of herhaalde toediening noodzakelijk kan zijn.
Neem voor meer informatie over een intoxicatie met dit middel contact op met het Nationaal Vergiftigingen Informatie Centrum.
Eigenschappen
Buprenorfine is een partiële opioïd-agonist/antagonist die zich aan de μ- en κ-receptoren in de hersenen bindt. Dit preparaat valt onder de bepalingen van de Opiumwet in zijn volle omvang.
Kinetische gegevens
Overig | uit de tablet wordt alleen na sublinguale toediening een therapeutische bloedspiegel van buprenorfine bereikt. |
T max | sublinguaal na 90 min. |
Eiwitbinding | 95%. |
Overig | buprenorfine ondergaat een enterohepatische kringloop. |
Metabolisering | in de lever door CYP3A4 vrijwel volledig tot o.a. de-alkylbuprenorfine (norbuprenorfine), een agonist van de μ-receptoren met een geringe intrinsieke activiteit. |
Eliminatie | voornamelijk onveranderd met de feces (ca. 80%); de rest als conjugaat met de urine. |
T 1/2el | 20–25 uur. |
Uitleg afkortingen
F | biologische beschikbaarheid (fractie van de dosis die in de systemische circulatie verschijnt) |
T max | tijdsduur tot maximale bloedspiegel na toediening |
V d | verdelingsvolume (fictief volume waarin een geneesmiddel zich verdeelt over het lichaam) |
T 1/2 | plasmahalfwaardetijd (tijd die nodig is om een bepaalde plasmaconcentratie te halveren) |
T 1/2el | plasmahalfwaardetijd in de eliminatiefase, terminale halfwaardetijd |
Eigenschappen
Buprenorfine is een partiële opioïd-agonist/antagonist die zich bindt aan de μ- en κ-receptoren in de hersenen. Naloxon is een antagonist van de μ-receptoren. Oraal of sublinguaal toegediend aan patiënten met opioïdonthouding heeft het nauwelijks effect, echter intraveneus toegediend aan opioïdafhankelijke personen geeft het duidelijke opioïd-antagonistische effecten en opioïdonthoudingsverschijnselen, zodat het intraveneus misbruik zal ontmoedigen. Dit preparaat valt onder de bepalingen van de Opiumwet in zijn volle omvang.
Meer informatie
Kinetische gegevens
Overig | buprenorfine en naloxon ondergaan een 'first pass'-metabolisme. Uit de tablet wordt alleen na sublinguale toediening een therapeutische bloedspiegel van buprenorfine bereikt, de plasmaconcentraties van naloxon na sublinguale toediening zijn laag en nemen snel af. Let op: Zubsolv tabletten voor sublinguaal gebruik hebben een afwijkende biologische beschikbaarheid, zodat ze niet onderling uitwisselbaar zijn met andere tabletten voor sublinguaal gebruik. |
T max | (buprenorfine) na 90 min. |
Eiwitbinding | 95%. |
Metabolisering | buprenorfine in de lever door CYP3A4 vrijwel volledig tot o.a. de-alkylbuprenorfine (norbuprenorfine); naloxon in de lever door glucuronideconjugatie. |
Eliminatie | buprenorfine: voornamelijk met de feces als glucurogeconjugeerde metabolieten (70%) en de rest met de urine; naloxon met de urine. |
T 1/2el | buprenorfine 32 uur, naloxon 0,9-9 uur. |
Uitleg afkortingen
F | biologische beschikbaarheid (fractie van de dosis die in de systemische circulatie verschijnt) |
T max | tijdsduur tot maximale bloedspiegel na toediening |
V d | verdelingsvolume (fictief volume waarin een geneesmiddel zich verdeelt over het lichaam) |
T 1/2 | plasmahalfwaardetijd (tijd die nodig is om een bepaalde plasmaconcentratie te halveren) |
T 1/2el | plasmahalfwaardetijd in de eliminatiefase, terminale halfwaardetijd |
Groepsinformatie
buprenorfine (bij verslaving) hoort bij de groep middelen bij opioïdverslaving.
Groepsinformatie
buprenorfine/naloxon hoort bij de groep middelen bij opioïdverslaving.